غوغای خشونت طلبان در کردستان

پیامدهای از سرگیری فعالیت مسلحانه

پیامدهای از سرگیری فعالیت مسلحانه

برگرفته از نشریه استون: اساس شکل گیری بسیاری از احزاب اپوزیسیون کُردی، تمرکز بر خشونت و برگرفته از سیاست‌های شوروی سابق و نظریه پردازی جریانات چپ مارکسیستی شناخته می‌شود، ناتوانی احزاب کرد در نفی خشونت و پیوستن به مبارزات سیاسی مسالمت آمیز علیرغم تأکید اساسنامه این دسته از احزاب بر این پرنسیب، اذهان عمومی را به این گمان رسانده است که بخش عمده‌ای از اپوزیسیون اتنیکی با قهری‌گرایی و رادیکالیسم خوی گرفته است.

چندی است حزب دمکرات کردستان ایران حملات مسلحانه خود در نواحی کردنشین ایران را از سر گرفته و انتقاد فعالان مدنی و سیاسی کُرد را در پی داشته است.

عدم موفقیت جدایی‌طلبان در جذب نیروهای مردمی و تبلیغ اهداف خود به هم وطنان کرد نظیر تحریم انتخابات از سوی آن‌ها یا تشویق برای پیوستن به صفوف مبارزه، کم اعتنایی مردم کُرد به فراخوان این گروه‌ها به تعطیلی بازارها و برگزاری تجمعات تبلیغاتی، منجر به شکاف عمیق‌تری میان این گروه‌های سیاسی و مردم کُرد شده است. از همین روست که به باور تحلیلگران منطقه‌ای، سیاست کنونی اتخاذ شده از سوی سران حزب دمکرات کردستان ایران مبنی بر از سرگیری جنگ مسلحانه بر علیه ایران، آخرین راهکار این حزب جهت خروج از بن‌بست خودساخته تلقی می‌شود.

حزب دمکرات کردستان ایران (حدکا) اغلب حملات تندی علیه منتقدان به سیاست‌های خود اتخاذ می‌کند، از این‌نظر گفتگوی حسن شرفی سخنگوی حدکا با بی‌بی‌سی فارسی قابل تأمل است؛ وی در پاسخ به اینکه با توجه به فراخوان تحریم انتخابات از سوی حزب و مشارکت بالای مردم کُرد بر خلاف نظر سیاست‌های حزبی، چقدر در میام مردم پایگاه اجتماعی دارید و در خصوص فعالیت مسلحانه چقدر به انتقادهای جامعه مدنی و فعالان سیاسی اعتنا شده است؟ تنها به این اکتفا می‌کند که “ما قطعاً به کسانی که به روش‌های مبارزاتی‌مان انتقاد کنند پاسخ خواهیم داد”.

شاخه نظامی حزب دمکرات کردستان ایران در اولین شبیخون خود به مرزهای شمال غرب کشور و تقابل با سد دفاعی ایران، بدون دست یافتن به اهداف مدنظر، تعداد زیادی از نیروهای مسلح خود را از دست داده است. دفتر سیاسی این حزب در بیانیه‌ای ضمن اظهار تأسف می‌گوید: حزب دمکرات با آگاهی از تمام جوانب این امر به آغاز فعالیت مسلحانه روی آورده است و قطعاً مبارزات ما بدون هزینه نخواهد بود.

جناح دیگر؛ حزب دموکرات کردستان (حدک) نسبت به ناکامی این موضع کاملاً واقف است، خالد عزیزی در مصاحبه چندی پیش خود با تلویزیون رووداو (rudaw)، مبارزه مسلحانه را امری بیهوده و ناکارآمد دانسته است، وی حتی “سرنگونی رژیم ایران” را شعاری تحمیل شده از سوی سایر گروه‌های چپ بر سازمان خود می‌داند و معتقد است احزاب کُردی فاقد توانایی سیاسی کافی بوده و نمی‌توانند آلترناتیوی برای جمهوری اسلامی باشند، این جناح در هنگام جدایی خود از حزب دمکرات کردستان ایران در سال ۱۳۷۹، نسبت به اشتباهات خود در اوایل انقلاب ایران، از مردم عذرخواهی کرده بود. در عین حال مصطفی هجری دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران، در بیانیه‌ای متقابل و عتاب‌آمیز می‌گوید: مخالفان شعار “سرنگونی رژیم” درک درستی از این موضوع ندارند. بدیهی است که این تقابل دیدگاه اصولی، بر ماهیت و آیندهٔ احزاب بسیار تاثیرگذار خواهد بود. حتی انتقادات درون حزبی به این خبط تاریخی و خشونت آمیز، یکپارچگی حزب دمکرات را در معرض تزلزل قرار داده است، چنانکه حدکا در بیانیه‌ای، از “گام‌های نادرست بخشی از اعضای حزب” ابراز ناخرسندی نموده است.

نباید از نظر دور داشت که هم‌پالکی حزب دمکرات کردستان ایران با مقامات آمریکایی و همگرایی با سیاست‌های آنان در تغییر رویه و اتخاذ مشی مسلحانه بی تأثیر نبوده است، چنانکه آمریکا پس از حمله به عراق در سال ۲۰۰۳، بلافاصله مذاکرات خود با حزب دمکرات کردستان ایران (پیش از انشعاب) را آغاز نمود، خالد عزیزی در جریان این دیدارها در واشنگتن، رویکرد حزب را مغایر با سیاست‌های آمریکا ندانست و گفت “پروژهٔ فشار” به ایران که توسط دولت ایالات متحده تهیه شده، مورد مطالعه قرار می‌گیرد. پس از آن در یک دهه اخیر، روابط دوجانبهٔ حزب دمکرات و آمریکا بسیار گسترش یافت و پس از دیدارهای متعدد و گفتگوهای دوجانبهٔ مفصل، به ناگاه حدکا به مبارزه مسلحانه تغییر رویکرد داد. تشکیل کنگره ملیت‌های ایران فدرال با ایدهٔ دولت ایالات متحده و ساپورت مالی آن، مذاکرات و لابی شریف بهروز (کُرد)، کریم عبدیان (عرب) و محمدحسن حسین‌بر (بلوچ) در کنگره آمریکا را می‌بایست از این منظر ارزیابی نمود.

این “قدرت نمایی ناشیانه” هرچند بتواند در هنگامه‌ای کوتاه ناثباتی در نواحی مرزی استان کردستان را افزایش دهد، با این‌حال موفقیت آن بسیار بعید و دور از انتظار است، چراکه به موازات فعالیت‌های مسلحانه حزب دمکرات کردستان ایران، اختلاف نظرها میان این جریان و سایر گروه‌ها منجمله پژاک، چندجناح کومله و جناح دیگر حزب دموکرات در مواضع، اهداف و رویکردها، همچنان باقی است. از جانب دیگر، بسیاری از سران این گروه‌ها همچون خالد عزیزی و گروه پژاک مذاکراتی با دولت جمهوری اسلامی داشته و یا تمایل به مذاکره دارند، مسئله‌ای که برای برخی دیگر خط قرمز محسوب می‌شود. حدکا مذاکره با جمهوری اسلامی را “بیراهه” ای می‌داند که منافع آنان را تأمین نخواهد کرد، اگرچه گفته می‌شود این گروه نیز خود مذاکراتی با مقامات جمهوری اسلامی داشته است.

اساساً خشونت گرایی هرازگاه اپوزیسیون قومی و کُردی را می‌توان هیجان‌های ناپایدار آمریکایی دانست که تنها در دوره‌ای کوتاه، منافع واشنگتن را تأمین خواهد کرد، چراکه هم انحرافی در رهیافت‌های اصولی و تاریخی اقوام ایرانی است و هم عقلای این جریانات بر نامشروعیت آن واقف بوده‌اند. با اینحال رابطه با آمریکا که حسن شرفی سخنگوی حدکا (در گفتگو با کار آنلاین) آن را افتخاری برای حزب می‌داند، همواره برای احزاب و گروه‌های رادیکال قومی دارای جذابیت بوده، بعلاوه اینکه متضمن حمایت‌های کلان مالی است. نامهٔ حزب دمکرات کردستان ایران به جرج بوش؛ رئیس حمهور سابق آمریکا و درخواست حمله نظامی به ایران، ازین دسته هیجانات محیرالعقول است که منجر به بدگمانی سایر طیف‌های اپوزیسیون به این حزب گردیده است.

انتقاد به رویکرد خشونت‌آمیز حزب دمکرات کردستان ایران در میان مردم و صاحبنظران کُرد و ایرانی بسیار گسترده بوده است. سعید برزین تحلیلگر مسائل ایران در میز گفتگوی بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید چنانچه به سال‌های اوایل انقلاب بازگردیم، دست همه این احزاب را خونین خواهیم یافت، بدیهی است که معیار هرگونه فعالیتی نظر مردم است و مشارکت قاطع مردم کُرد در انتخابات بر خلاف نظر احزاب رادیکال قومی نشان می‌دهد جامعه کردستان معتقد است تنها مشارکت مدنی اهداف و مطالبات آنها را تأمین خواهد کرد و نه اقدام مسلحانه آنگونه که در شرایط فعلی تبلیغ می‌شود. وی می‌گوید انتظار می‌رفت احزاب کردی از دریای خونی که در عراق و سوریه جاری است درس بگیرند.

در حوزه دیپلماتیک نیز ۶۸ نماینده مجلس دهم از جمله نمایندگان کُرد، در تذکر به رئیس جمهور و وزرای دفاع، اطلاعات، کشور و امور خارجه، خواستار قاطعیت دولت در برخورد با شورشیان مسلح کردی شده‌اند.

اقلیم کردستان عراق تاکنون میزبان مقرهای سیاسی و نظامی حزب دمکرات کردستان ایران بوده است. در این میان، حدکا که بیش از هرچیز نسبت به آیندهٔ فعالیت‌های خود نگران است، در نامه‌ای به کنسولگری‌های اقلیم، خواستار مصونیت واحدهای تشکیلاتی خود شده است. علی‌ایحال بنظر می‌رسد با تشدید رویکرد مسلحانه حدکا، مقامات اقلیم نسبت به ادامه حمایت‌های خود از این حزب چندان خوشبین نیستند، چنانکه حسن شرفی سخنگوی حدکا نیز می‌گوید: اقلیم کردستان عراق قدر نیروهای حزب دمکرات کردستان ایران را ندانسته و به هرصورت نمی‌توانیم اهداف خود را فدای مصالح اقلیم کردستان بنمائیم.

در سفر اخیر هیئت ایرانی به اقلیم کردستان عراق نیز، عبدالله آکریی مسئول روابط عمومی اقلیم، “مشغولیت نیروهای پیشمرگه”‌ در جنگ با داعش را دلیل اصلی خلل‌های امنیتی در مرزهایش با ایران دانسته و بر افزایش همکاری‌های متقابل و رفع نگرانی‌های امنیتی ایران، تاکید نموده است.

اگرچه فعالیت مسلحانه حزب دمکرات کردستان ایران، حمایت‌هایی نیز در میان هم قطاران خود داشته است، از جمله گروه جیش العدل که در بلوچستان به حملات انتحاری و فعالیت‌های خشونت طلبانه می‌پردازد، جیش العدل در بیانیه‌ای و نیز مصاحبه با حدکا، ضمن حمایت صریح از این حزب، اقدامات مسلحانه حزب دمکرات را ستوده است. حامیان رسانه‌ای و لابی گران سیاسی این گروه از جمله حزب مردم بلوچستان (مستقر در سوئد) نیز بارها بر مسئله بکارگیری ابزارهای قهرآمیز به منظور ضربه به منافع ایران تأکید داشته‌اند.

سازمان مجاهدین خلق نیز که سبقه‌ای طولانی در خرابکاری‌های امنیتی و ضدحقوق بشری (بر اساس گزارش نهادهای بین المللی) داشته، نسبت به آغاز فعالیت‌های مسلحانه حزب دمکرات کردستان ایران ابراز حمایت نموده است.

بهرصورت بنظر می‌رسد برخی از احزاب تشکیلاتی کُرد به عنوان نماد و مظهری از خشونت، مانع اصلی شکل گیری جامعه مدنی کُردها شناخته شده و برخلاف نطق‌های سیاسی و تبلیغاتی خود، تنها تاثیری که بر منطقه کردستان ایران می‌گذارند، امنیتی شدن فضای استان‌های مرزی غرب کشور و طبعاً ایجاد تنگناهای مختلف سیاسی- اقتصادی بر مردم کُرد است.

منابع

عصر ایران

العربیه

پیشمرگه کان

یوتیوب

کردستان مدیا (۱) وبسایت حزب دمکرات کردستان ایران

کردستان مدیا (۲)

کردستان مدیا (۳)

کردستان مدیا (۴)

کردستان مدیا (۵)

کردستان مدیا (۶)

هواری

صدای آمریکا

رادیو فردا

ایسنا (خبرگزاری دانشجویان ایران)

خبرگزاری مهر

نخستین نفری باشید که برای این مطلب نظر ارسال می‌کند.!

نظر خود را ارسال کنید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.