سه‌‌رئه‌نجامی شه‌ڕ له‌ سه‌ر شه‌ڕه‌که‌ی سه‌رده‌شت

ڕۆژی ۱۵ بانه‌مه‌ڕ له دوور و نیزیکی ئاوایی مێونێی سه‌ر به‌ شاری سه‌رده‌شت شه‌ڕێک له‌ نێوان سپای پاسدارانی ئێران و تاقمێک چه‌کداری نه‌ناسراو رووی دا. ده‌ستبه‌جێ هه‌واڵی روودانی ئه‌و تێکهه‌ڵچوونه‌ به‌ شێوه‌یه‌کی  به‌ر بڵاو له‌ میدیا فه‌رمی و نافه‌رمی و حیزبی و ناحیزبیه‌ کوردییه‌کاندا بڵاو بۆوه. ئه‌وه‌ له‌ کاتێکدا بوو ڕاگه‌یه‌نه‌ره‌کانی نزیک له‌ ده‌سه‌ڵات‌ بێده‌نگیان وه‌ک هه‌ڵوێستێکی به‌که‌م گرانه‌ هه‌ڵبژارد. شاراوه‌ نییه‌ روون و ره‌وان بێژی هه‌واڵی شه‌ڕ و پێکدادانی نێوان هێزه‌کانی ده‌وڵه‌ت و پیشمه‌رگه‌ له‌ کۆنه‌وه‌ یه‌کێک له‌ نەریتە خودان ڕێزه‌کانی بزووتنه‌وه‌ی چه‌کداری کورد بووه‌، به‌ڵام ئه‌و جار ته‌نه‌خی و خۆ گنخاندنی ده‌زگای ڕاگه‌یاندنی حیزبی و تامه‌زرۆیی لایه‌نگرانی لایه‌نه‌ سیاسییه‌کان نه‌یهێشت ئه‌و نەریتە دووپات بێته‌وه‌ و هه‌واڵێکی ساغ و سه‌لیم بکه‌وێته‌ سه‌ر خوانی خه‌به‌ر. پاش ئه‌و عه‌مه‌لیاته‌، تاقمی گوشار به‌ هاوکاری میدیای سێبه‌ر و تۆره‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان وه‌پێش میدیا و لایه‌نی فه‌رمی که‌وتن و هه‌واڵه‌که‌یان به‌ جارێک شه‌مزاند و شه‌ڕه‌که‌یان داکێشا فه‌یسبووک و خۆیان پێ ئاسووده‌ کرد و خۆڵیان ده‌چاوی خه‌ڵک کرد. هه‌ر چه‌ند دواتر په‌ژاک به‌رپرسایه‌تی ئه‌و تێکهه‌ڵچوونه‌ی وه‌ئه‌ستۆ گرت و دوو باڵه‌که‌ی دێمۆکڕاتیش بێبه‌ری بوونی خۆیان ڕاگه‌یاند، به‌ڵام هیچ کامی ئه‌و حه‌ولانه‌ نه‌یتوانی ئاگری شه‌ڕی ناوخۆیی فه‌زای مه‌جازی دامرکێنێ و ته‌می شک و گومان له‌ زه‌ینی مشوورخۆرانی چاره‌نووسی کوردی رۆژهه‌ڵات بڕه‌وێنێ.

گرینگی ئه‌و شه‌ڕه‌ و شه‌ڕ له‌ سه‌ر ئه‌و شه‌ڕه‌، راڤه‌ و تێڕوانینی جۆراوجۆر هه‌ڵده‌گرێ، به‌ڵام ده‌کرێ به‌گشتی له‌ دوو لاوە ئه‌و بابه‌ته‌ و بابه‌تگه‌لی پێوه‌ندیدار بهێنینه‌ به‌رباس .

یه‌که‌م؛ ئه‌و شه‌ڕه‌ چ ئه‌گه‌ر وه‌ک خۆی و له‌ زه‌مانی حاڵ دا چاو لێکه‌ین و چ ئه‌گه‌ر به‌ شه‌ڕه‌کانی به‌رله‌خۆی بگرین، شه‌ڕێکی هێنده‌ گرینگ نه‌بووه‌ و نیه‌ و خاوه‌ندارییه‌که‌ی ئه‌و گرژییه‌ی ئێستای نێوان پەکه‌که‌ و دێموکراته‌کان هه‌ڵناگرێ‌.‌ له‌ ئیدئالترین حاڵه‌ت دا ده‌توانین وای دانێین، دوو تاقمی چه‌کدار له‌ کوێرە دێیه‌ک به‌ره‌نگاری یه‌کتر بوون و دوو کوردی ماڵ وێرانی چه‌کداری ڕێژیم گیانیان له‌ده‌ست داوه‌ و چه‌ند که‌سی له‌وان ماڵ کاولتر برینداربوون .‌ ئه‌و چالاکیه‌ چ زیان و زه‌ره‌رێک ده‌گه‌ینێته‌‌ ماشێنی نیزامی ده‌سه‌ڵاتی پڕ چه‌ک و تێر و ته‌یار؟! ئه‌وه‌ چ شانازیه‌که‌ که‌ ئه‌و لایه‌نانه‌ به‌و نرخه‌وه‌‌ خه‌ریکی وه‌ده‌ست هێنانی ئه‌ون ؟!

روون و ئاشکرایه‌ له‌مێژ ساڵه‌ ڕێژیم توانیوێتی له‌ رووی نیزامیه‌وه‌ به‌سه‌ر دۆخه‌که‌‌دا زاڵ بێ و چالاکی نیزامی هێزی پێشمه‌رگه‌ له‌ فه‌لسه‌فه‌ی تاریف کراو ترازاوه‌ . ئه‌و چالاکییه‌ نیزامیانه‌ی ئه‌و دوایانه‌ ده‌کرێن، به‌ ئامانجی غه‌یره‌ نیزامیه‌وه‌ ئه‌نجام ده‌درێن. ئه‌و شه‌ڕه‌ به‌ هه‌ر ئامانج و فه‌لسه‌فه‌یه‌که‌وه‌ و له‌ لایه‌ن هه‌ر که‌سێکه‌وه‌ کرابێ ده‌توانێ زۆر زیانی سیاسی و نیزامی بۆ نه‌ته‌وه‌ی کورد و بکه‌رانی به‌شوێنه‌وه‌ بێ که‌ له‌ دوایی دا به‌ وردی ئاماژه‌یان بۆ ده‌کرێ.

دووهه‌م: شه‌ڕ له‌سه‌ر ئه‌و شه‌ڕه‌ بێ له‌وه‌ی پێشانده‌ری زه‌واڵ و له‌ ناوچوونی تۆقێنه‌ری ئه‌خلاقی شۆڕشگێڕی و ئینسانیه‌، ساڵێک دوای روداوی سووتاندنی هوتێل تارا سه‌ر له‌ نوێ وه‌بیرمان ده‌هێنێته‌وه‌ که‌ دێموکڕاته‌کان کۆنتڕۆڵیکی ئه‌وتۆیان له‌ سه‌ر کار و کرده‌وه‌ و هه‌ڵویستی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی خۆیان له‌ ده‌ره‌وه‌ که‌مپ و فه‌زای مه‌جازی دا نیه‌. ڕه‌نگه‌ هه‌موومان له‌ بیرمان بێ به‌ شوێن سووتاندنی هوتێل تارا دا هه‌ڵوێستێک له‌لایه‌ن حدکه‌وه‌ نوێندرا به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی له‌ فه‌زای مه‌جازی دا بانگه‌شه‌ی بۆ ده‌کرا . هه‌روه‌ک ئه‌و جاریش دیتمان هه‌ڵوێستی فه‌رمی حدکا به‌پێچه‌وانه‌ی هه‌ڵوێسته‌ نافه‌رمیه‌کان بوو . ئه‌گه‌ر بزانین چ ڕاده‌یه‌ک له‌ ئه‌ندامانی ئۆپۆزسیۆنی کوردی ڕۆژهه‌ڵات ئێستا په‌ڕیوه‌ی هه‌نده‌رانن، ئه‌وده‌م بارستایی خه‌فه‌تی ئه‌و خه‌ساره‌مان سه‌د هێنده‌ ئه‌ستوورتر ده‌بێ .

هه‌روه‌ها ڕابردوو نیشانی داوه‌ په‌ژاک هه‌ر له‌و ناوچه‌ی سه‌رده‌شته‌ له‌ ساڵی ۱۳۹۲ خۆیان له‌ تێکهه‌ڵچوونی نێوان دوو قاچاغچی ماده‌ سڕکه‌ره‌کان و چه‌ند که‌سی سه‌ر به‌ ده‌سه‌ڵات کردۆته‌ ساحه‌ب، ئه‌و جاریش ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ په‌ژاک ده‌ستی بۆ کرده‌وه‌یه‌کی ئاوا بردبێ . ئه‌وان له‌ چه‌قبه‌ستوویی دۆخی سیاسی ڕۆژهه‌ڵات به‌ شێوه‌یه‌کی بێ ئه‌خلاقانه‌ که‌لک وه‌رده‌گرن و بۆ خۆ وه‌سه‌ره‌وه‌ خستن له‌ میدیا ده‌ست بۆ هه‌ر چه‌واشه‌کارییه‌ک ده‌به‌ن .

ئاماژه‌ کرا ئیتر چالاکییه‌ چه‌کدارییه‌کان ئامانجی نیزامیان نه‌ماوه‌ و به‌و شێوه‌کاره‌ خه‌سارێک ناگاته‌ ماشێنی نیزامی حکومه‌ت.که‌وابوو ئه‌و چالاکییه‌ نیزامیانه‌ی ئێستا روویان ده‌کێیه‌ ؟! پکه‌که،‌ ئه‌تۆ بخوێنه‌وه‌ په‌ژاک ئامانجی له‌ سازکردنی ئه‌و ته‌ق و تۆقه‌ له‌ چیا و چۆڵان له‌ ڕاستی دا بانگ کردنی لاوانی ڕۆژهه‌ڵات بۆ ڕیزه‌کانی گریلایه نه‌ک زه‌ر‌به‌ وه‌شاندن له‌ په‌یکه‌ری نیزامی ده‌سه‌ڵات . ئه‌وان لانی که‌م له‌ ئێستا دا به‌ هۆی هاوپه‌یمانیان له‌گه‌ڵ به‌شار و ئێران له‌ شه‌ڕی سووریه‌ دا ده‌لیلێکی ئه‌وتۆیان بۆ شه‌ڕ له‌گه‌ڵ کۆماری ئیسلامی ئێران به‌ده‌سته‌وه‌ نیه‌. خۆزه‌گه‌ ئه‌و بانگاوازانه‌ی پکه‌که‌ له‌ ڕێگایه‌کی هێمنانه‌ و له‌ تریبوونێکی ماقووڵه‌وه‌ بڵاو ده‌بوونه‌وه‌، تا هه‌م هه‌ڵخه‌ڵه‌تانی لاوانی دڵپاک و وه‌زاڵه‌هاتوو له‌ چه‌قبه‌ستوویی دۆخی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی کوردستانی ئێرانی لێنه‌که‌وتباوه،وه‌‌ هه‌م نه‌بووبانه‌ بیانوویه‌ک بۆ به‌ ئه‌منی‌ کردنی داواگه‌لی جۆراوجۆری خه‌ڵکی ئه‌و پارچه‌یه‌ی کوردستان.‌ به‌داخه‌وه‌ زۆربه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی به‌ده‌م ئه‌و ته‌ق و تۆق و بانگاوازانه‌وه‌ ماڵ و شار و گوند و کێشه‌ سه‌ربه‌مۆره‌کانی ڕۆژهه‌ڵات به‌جێده‌هێڵن، سه‌ر له‌ ڕۆژئاوا و شه‌ڕی داعیش و … وه‌ده‌رده‌نێن.  بێشک به‌شێکی به‌ر چاو‌ له‌ هێزی ئینسانی پکه‌که‌ که‌ ده‌ور گێڕی سه‌ره‌کی ئه‌و شه‌ڕ و پێکدادانانه‌یه‌ له‌و ڕێگایه‌وه‌ دابین ده‌بێ .

له‌ تاوتوێ کردنی گه‌ڕانه‌وه‌ی دێموکڕاته‌کانیش بۆ سه‌ر سنوور ناتوانین دابین کردنه‌وه‌ی هێزی ئینسانی دوای نسکۆی کۆچی به‌کۆی کورده‌کانی چوار پارچه‌ بۆ ئورووپا وه‌به‌ر چاو نه‌گرین . بنکه‌کانی حیزبه‌ کوردییه‌کان دوای ئه‌و کۆچه‌ به‌کۆیه‌ مرۆڤی لاوی لێبڕاوه . یه‌کێک له‌ ئامانجه‌کانی حدکا له‌ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ سه‌ر سنوور تێر و ته‌یار کردنه‌وه‌ی هێزی ئینسانی له‌ ده‌ست چوو و په‌ککه‌وتووی خۆیه‌‌تی‌ . به‌ڵام روون نیه‌ ئه‌گه‌ر خه‌ڵک وڵامی بانگێشتی ئه‌وانیان دایه‌وه‌ چ به‌رنامه‌ و پلانێکی چاره‌نووس ساز له‌ ئارا دایه‌؟!

هه‌روه‌ک له‌ کۆی ئه‌و نووسینه‌ دا ئاماژه‌ کرا ئه‌و چالاکییه‌ چه‌کداریانه‌ فایلێکی سیاسی کراوه‌ و بێ قفڵ و پاسه‌وانه‌ ، هه‌موو که‌س و لایه‌نێک ده‌توانێ که‌لکیان لێوه‌رگرێ . به‌شێک له‌ ده‌سه‌لاتدارانی ئێران و گورگه‌ شین بۆره‌کانی پانتوورکیست دوو لایه‌نن که‌ که‌وتوونه‌ ڕیزی پیشه‌وه‌ی ئه‌و کێبه‌رکێیه‌. هێزه‌ کوردستانیه‌کان به‌قه‌ده‌ر ئه‌وانیان توانای خواستنه‌وه‌ی ئه‌و هه‌ل و ده‌رفه‌تانه‌ نیه‌. بۆ وێنه‌ هه‌ر ئه‌و شه‌ڕه‌ گومان له‌ سه‌ره‌ی ئه‌و دوایانه‌ی مێونێی سه‌رده‌شت ده‌توانێ خه‌زێنه‌یه‌ک بێ بۆ ئه‌و دوولایه‌نه‌، به‌ دژی کێشه‌ی کورد . هه‌روه‌ک ئاگادارن سه‌رۆک کۆماری ئێران حه‌سه‌نی رووحانی به‌لێن وایه‌ بێته‌ پارێزگای ورمێ، هه‌ستیاری پارێزگای ورمێ له‌ نێو بزووتنه‌وه‌ی کورد دا له‌ هیچ چالاکێکی کورد شاراوه‌ نییه‌ . نائه‌من بوونی ئه‌و پارێزگایه‌ له‌ سه‌ر و به‌ندی هاتنی  روحانی دا ئاره‌زووی هاوبه‌شی پانتوورکه‌کان و توێژه‌ تووڕه‌که‌ی‌ ده‌سه‌لاتی تارانه‌ . ئه‌وان به‌و بیانویه‌وه‌ وێڕای میلیتاریزه‌ هێشتنه‌وه‌ی ناوچه‌ کورد نشینه‌کان درێژه‌ به‌ بێ به‌ش مانه‌وه‌ی ئه‌و هه‌رێمه‌ش ده‌ده‌ن و کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و چالاکانی ناوخۆ سه‌د هێندی جاران سه‌رکوت و ته‌ریک ده‌که‌ن. هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ ئه‌و جۆره‌ چالاکیانه‌ له‌ بارودۆخی شێواوی باشووری کوردستان دا ببێ به‌ به‌هانه‌یه‌ک بۆ هێرشی هه‌موولایانه‌ بۆ سه‌ر ئۆپۆزسیۆنی کوردی ڕۆژهه‌ڵات که‌ له‌و دیو سنوور چاوه‌ڕوانی به‌هاری سیاسه‌تن. هێرشێک له‌ گوێن هێرشێکه‌ی بۆ موجاهیدین کرا. ئه‌وه‌ی تا ئێره‌ هات‌ به‌جێی خۆی، به‌ڵام هه‌ر مرۆڤ و لایه‌نێکی سیاسی که‌ هه‌ڕه‌شه‌ی داعیش و پانتوورکیسمی ده‌رک نه‌کردبێ کوێر زه‌ینه‌ و هه‌ر که‌س و لاینێکیش ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ی له‌به‌ر چاو نه‌بێ که‌ ئه‌و ته‌ق و تۆقانه‌ ده‌توانن ئه‌و دوو ویرووسه‌ ده‌ گیانی کورد به‌ر بده‌ن له‌ ڕاڤه‌ و لێکدانه‌وه‌ی رووداوه‌کانی وڵاته‌که‌مان دا به‌ هه‌ڵه ‌چوون. هه‌ر که‌س له‌ هه‌ڕه‌شه‌ی پانتوورکیسم له‌ پارێزگای ورمێ حاڵی بووبێ و بزانێ جیرانه‌تی داعیش و کوردستان و ئێران له‌ رووی زانستی ژئۆپۆلۆتیکه‌وه‌ یانی چی ئه‌و سه‌ر و به‌نده‌ ده‌ست بۆ تفه‌نگ نابا و تاقه‌ فیشه‌کێک ناته‌قێنێ.

سه‌رچاوه‌:ماڵپه‌ڕی هاوڕێ

Be the first to comment

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە .